بیماری تب برفکی (Hand-Foot-and-Mouth Disease – HFMD)، که به آن بیماری دست، پا و دهان نیز گفته میشود، یک عفونت ویروسی شایع است که عمدتاً کودکان را درگیر میکند، اما میتواند در بزرگسالان نیز مشاهده شود. این بیماری معمولاً با تب، بثورات پوستی در دستها و پاها و زخمهای دردناک در دهان مشخص میشود. ویروس کوکساکی A16 و سایر انتروویروسها از عوامل اصلی این بیماری هستند. وقتی با علائم تب برفکی مواجه میشوید، اولین سوال این است که “برای بیماری تب برفکی (در انسان) به کدام دکتر مراجعه کنیم؟” پاسخ کوتاه این است که در اغلب موارد، پزشک عمومی یا متخصص اطفال (برای کودکان) اولین و بهترین گزینه است، اما در شرایط خاص، ممکن است نیاز به مراجعه به متخصص عفونی یا حتی متخصص پوست باشد.
به طور خلاصه، برای تشخیص و مدیریت تب برفکی، ابتدا به پزشک عمومی یا متخصص اطفال مراجعه کنید. این پزشکان میتوانند بیماری را تشخیص داده، مراقبتهای حمایتی را توصیه کرده و در صورت نیاز، شما را به متخصصان دیگر مانند متخصص عفونی یا پوست ارجاع دهند. در موارد شدید یا بروز عوارض، مراجعه به متخصص عفونی یا بخش اورژانس ضروری است.
تب برفکی (بیماری دست، پا و دهان) چیست و چرا شناخت آن اهمیت دارد؟
تب برفکی، با نام علمی بیماری دست، پا و دهان (HFMD)، یک بیماری عفونی ناشی از ویروسها، به ویژه ویروس کوکساکی A16 و انتروویروس ۷۱ است. این بیماری عمدتاً در فصول گرم سال و در محیطهایی مانند مدارس، مهدکودکها و مراکز عمومی که افراد با یکدیگر در تماس نزدیک هستند، شیوع پیدا میکند. شناخت این بیماری اهمیت زیادی دارد، زیرا اگرچه در اکثر موارد خفیف و خودبهخود بهبود مییابد، اما میتواند با عوارض جدی همراه باشد و قدرت انتقال بالایی دارد. تشخیص زودهنگام و آگاهی از روشهای پیشگیری، کلید کنترل شیوع و مدیریت موثر آن است.
چرا تب برفکی در انسانها متفاوت از حیوانات است؟
یکی از مهمترین ابهامات پیرامون تب برفکی در انسان، اشتباه گرفتن آن با “تب برفکی دامی” است. بیماری تب برفکی که انسانها را درگیر میکند، کاملاً متفاوت از بیماری تب برفکی است که دامها (مانند گاو، گوسفند و بز) را مبتلا میکند. تب برفکی دامی ناشی از یک ویروس RNA از خانواده Picornaviridae است که هیچ ارتباطی با ویروسهای انسانی ندارد و به انسان منتقل نمیشود. ویروسهای انسانی که باعث HFMD میشوند، مانند کوکساکی ویروس و انتروویروسها، فقط انسانها را آلوده میکنند و هیچ خطر انتقالی از دام به انسان و بالعکس وجود ندارد. بنابراین، نیازی به نگرانی از انتقال بیماری از دامها به انسانها نیست و این دو بیماری صرفاً تشابه اسمی دارند.
علائم رایج تب برفکی در کودکان و بزرگسالان چگونه خود را نشان میدهد؟
علائم تب برفکی معمولاً 3 تا 7 روز پس از قرار گرفتن در معرض ویروس (دوره کمون) ظاهر میشوند. این علائم میتوانند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند، اما الگوی مشخصی دارند. درک این علائم به تشخیص زودهنگام و انتخاب پزشک مناسب کمک میکند. علائم اولیه اغلب شبیه به یک سرماخوردگی معمولی یا آنفولانزا است.
چه تفاوتی در علائم تب برفکی کودکان و بزرگسالان وجود دارد؟
در حالی که علائم کلی تب برفکی در کودکان و بزرگسالان مشابه است، اما تفاوتهایی نیز وجود دارد:
- در کودکان:
- تب: معمولاً اولین علامت است و میتواند بالا باشد.
- زخمهای دهانی: دردناکترین و مزاحمترین علامت برای کودکان، زخمهای قرمز رنگ و تاولگونه در دهان، زبان و گلو است که میتواند باعث مشکل در بلع و کاهش اشتها شود.
- بثورات پوستی: لکههای قرمز کوچک و گاهی تاولدار در کف دستها، کف پاها، و گاهی روی باسن و ناحیه تناسلی. این بثورات معمولاً خارش ندارند اما ممکن است کمی دردناک باشند.
- بیقراری و کجخلقی: به دلیل درد و تب.
- دهیدراسیون (کم آبی): به دلیل درد در دهان و عدم تمایل به نوشیدن مایعات.
- در بزرگسالان:
- علائم ممکن است خفیفتر یا شدیدتر باشند. برخی بزرگسالان علائم بسیار خفیفی دارند یا بدون علامت هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است علائم بسیار شدیدتر و طولانیمدتتری نسبت به کودکان تجربه کنند.
- درد شدیدتر: زخمهای دهانی و بثورات پوستی میتوانند در بزرگسالان دردناکتر باشند.
- خستگی و ضعف: ممکن است بیشتر و طولانیتر از کودکان باشد.
- احتمال بروز عوارض: هرچند نادر، اما برخی عوارض مانند مننژیت ویروسی در بزرگسالان ممکن است با شدت بیشتری بروز کند.
- ریزش ناخن: در برخی موارد نادر، ریزش موقت ناخنهای دست و پا پس از چند هفته از بهبودی مشاهده شده است.
علائم هشداردهنده و اورژانسی تب برفکی کدامند؟
در حالی که اکثر موارد تب برفکی خفیف هستند، اما برخی علائم میتوانند نشاندهنده نیاز به مراقبت فوری پزشکی باشند:
- تب بالای ۴۰ درجه سانتیگراد که با داروهای تببر کنترل نمیشود.
- علائم دهیدراسیون شدید مانند خشکی دهان، کاهش ادرار، گریه بدون اشک، چشمهای گود رفته، بیحالی و خوابآلودگی مفرط.
- سردرد شدید، سفتی گردن، کمردرد، گیجی یا تشنج (که میتواند نشاندهنده مننژیت ویروسی یا انسفالیت باشد).
- درد شدید و مداوم در قفسه سینه یا شکم.
- تنفس دشوار یا تند.
- ضعف یا فلج در اندامها.
- تغییر رنگ پوست به کبودی (سیانوز).
- کودکی که بسیار بیقرار است، گریههای غیرقابل تسکین دارد یا به شدت خوابآلود است.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید یا با پزشک تماس بگیرید.
برای تشخیص و درمان تب برفکی در انسان به کدام پزشک مراجعه کنیم؟ (راهنمای انتخاب متخصص)
انتخاب پزشک مناسب برای تب برفکی به سن بیمار، شدت علائم و وجود عوارض بستگی دارد. آگاهی از نقش هر متخصص به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم را برای سلامتی خود یا فرزندتان بگیرید.
نقش پزشک عمومی در مدیریت اولیه تب برفکی چیست؟
پزشک عمومی اولین و مهمترین نقطه تماس برای اکثر بیماران مبتلا به تب برفکی است. این پزشکان به دلیل تجربه گسترده خود در تشخیص و درمان بیماریهای شایع، به خوبی میتوانند تب برفکی را تشخیص دهند و برای موارد خفیف و بدون عارضه، برنامه درمانی و مراقبتهای حمایتی را تجویز کنند. آنها قادرند علائم را ارزیابی کرده، توصیههای لازم برای کنترل تب، درد و مراقبت از زخمها را ارائه دهند و در صورت لزوم، بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهند. پزشک عمومی همچنین میتواند در مورد روشهای پیشگیری و مدیریت بیماری در منزل راهنمایی کند.
متخصص اطفال چه زمانی برای تب برفکی کودکان ضروری است؟
برای کودکان، متخصص اطفال بهترین انتخاب است. متخصصین اطفال به طور خاص در زمینه سلامت و بیماریهای کودکان آموزش دیدهاند و تجربه زیادی در مدیریت تب برفکی در سنین مختلف کودکی دارند. آنها میتوانند به درستی علائم را در کودکان تفسیر کرده، اطمینان حاصل کنند که کودک به اندازه کافی مایعات دریافت میکند و از بروز دهیدراسیون جلوگیری کنند. متخصص اطفال همچنین در تشخیص زودهنگام عوارض احتمالی و ارجاع به موقع به سایر متخصصین مهارت دارد. در صورتی که کودک تب بالا، کاهش اشتها، بیقراری شدید یا علائم نگرانکننده دیگری داشته باشد، مراجعه به متخصص اطفال ضروری است.
در چه شرایطی باید به متخصص عفونی برای تب برفکی مراجعه کرد؟
مراجعه به متخصص عفونی زمانی توصیه میشود که:
- بیماری علائم غیرمعمول یا شدید داشته باشد.
- شک به بروز عوارض جدی مانند مننژیت ویروسی (التهاب پردههای مغز و نخاع)، انسفالیت (التهاب مغز) یا میوکاردیت (التهاب عضله قلب) وجود داشته باشد.
- تب بالا و پایدار، سردرد شدید، سفتی گردن، گیجی، تشنج یا ضعف عضلانی مشاهده شود.
- سیستم ایمنی بدن بیمار ضعیف باشد (مانند بیماران پیوندی، مبتلایان به HIV یا سرطان).
- تشخیص بیماری نامشخص باشد و پزشک عمومی نیاز به نظر تخصصی داشته باشد.
متخصص عفونی میتواند تشخیصهای پیچیدهتر را مدیریت کرده و در صورت نیاز، آزمایشات تخصصیتر را تجویز کند.
آیا متخصص پوست در درمان بثورات تب برفکی نقشی ایفا میکند؟
در اغلب موارد، بثورات تب برفکی نیازی به درمان تخصصی پوست ندارند و خودبهخود بهبود مییابند. با این حال، اگر بثورات بسیار شدید، دردناک، یا همراه با خارش غیرقابل تحمل باشند، یا اگر تشخیص قطعی بین تب برفکی و سایر بیماریهای پوستی دشوار باشد، متخصص پوست میتواند کمککننده باشد. متخصص پوست میتواند اطمینان حاصل کند که بثورات ناشی از یک بیماری پوستی دیگر نیست و در صورت لزوم، داروهایی برای تسکین علائم پوستی مانند پمادهای ضد خارش یا ضد التهاب تجویز کند. این مورد بیشتر جنبه حمایتی و تسکینی دارد تا درمانی.
چه زمانی مراجعه به متخصص مغز و اعصاب برای تب برفکی لازم است؟
مراجعه به متخصص مغز و اعصاب در موارد بسیار نادر و جدی تب برفکی ضروری میشود. اگر بیماری به سیستم عصبی مرکزی سرایت کرده و عوارضی مانند مننژیت ویروسی، انسفالیت، فلج یا ضعف عضلانی ایجاد کند، ارزیابی و درمان توسط متخصص مغز و اعصاب حیاتی است. این عوارض نیازمند مراقبتهای ویژه و تخصصی هستند و میتوانند جدی باشند.
فرآیند تشخیص تب برفکی چگونه انجام میشود و به چه آزمایشاتی نیاز داریم؟
تشخیص تب برفکی معمولاً یک فرآیند بالینی است، اما در برخی موارد ممکن است نیاز به تایید آزمایشگاهی باشد.
تشخیص بالینی تب برفکی توسط پزشک چگونه است؟
پزشک با معاینه دقیق فیزیکی و بررسی علائم بالینی، میتواند تب برفکی را تشخیص دهد. این معاینه شامل موارد زیر است:
- بررسی دهان و گلو برای یافتن زخمهای کوچک و قرمز (مانند آفت).
- بررسی دستها و پاها برای مشاهده بثورات قرمز رنگ یا تاول.
- سوال در مورد سایر علائم مانند تب، درد، مشکل در بلع و تاریخچه تماس با افراد بیمار.
معمولاً نیازی به آزمایشات پیچیده نیست، زیرا علائم ظاهری بیماری بسیار مشخص هستند.
آیا آزمایشات آزمایشگاهی برای تایید تب برفکی ضروری است؟
در بیشتر موارد، خیر. تشخیص بالینی برای تب برفکی کافی است. اما در شرایط خاص و زمانی که تشخیص نامشخص است یا پزشک به عوارض جدی مانند مننژیت ویروسی مشکوک باشد، ممکن است آزمایشات آزمایشگاهی تجویز شود. این آزمایشات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- نمونهبرداری از گلو یا مدفوع: برای شناسایی ویروس عامل بیماری.
- نمونهبرداری از مایع نخاعی (LP یا lumbar puncture): در صورت شک به مننژیت ویروسی یا انسفالیت، برای بررسی وجود ویروس یا سایر نشانههای عفونت در مایع مغزی نخاعی.
این آزمایشات به تایید قطعی نوع ویروس کمک میکنند، اما در روند درمان که بیشتر حمایتی است، معمولاً تاثیر مستقیمی ندارند مگر در موارد خاص و تحقیقاتی.
درمان تب برفکی در انسان شامل چه مراقبتهایی است؟ (مدیریت علائم و تسکین درد)
متاسفانه، هیچ درمان ضدویروسی خاصی برای تب برفکی وجود ندارد. درمان بر اساس تسکین علائم و مراقبتهای حمایتی استوار است تا بدن به طور طبیعی ویروس را از بین ببرد. مدت زمان بهبودی معمولاً ۷ تا ۱۰ روز است.
داروهای بدون نسخه برای تسکین علائم تب برفکی کدامند؟
برای کنترل تب و درد ناشی از زخمهای دهانی و بثورات، میتوان از داروهای بدون نسخه استفاده کرد:
- استامینوفن (تیلنول): برای کاهش تب و درد.
- ایبوپروفن (ادویل، موترین): برای کاهش تب، درد و التهاب. (توجه: از آسپرین در کودکان و نوجوانان به دلیل خطر سندرم ری باید خودداری شود).
- اسپریها یا دهانشویههای بیحسکننده موضعی: برای تسکین درد زخمهای دهانی (با مشورت پزشک).
- ژلهای بیحسکننده لثه: برای تسکین درد ناشی از زخمهای دهانی.
همیشه قبل از استفاده از هر دارویی، دستورالعملهای پزشک یا داروساز را مطالعه کنید.
مراقبتهای خانگی و تغذیهای برای بیماران تب برفکی چیست؟
مراقبتهای خانگی نقش حیاتی در بهبودی و جلوگیری از عوارض دارند:
- هیدراتاسیون کافی: نوشیدن مایعات فراوان برای جلوگیری از دهیدراسیون، به ویژه در کودکان، بسیار مهم است. آب، آبمیوههای رقیق شده، شیر و نوشیدنیهای ورزشی رقیق شده میتوانند مفید باشند.
- اجتناب از غذاهای تحریککننده: از غذاها و نوشیدنیهای اسیدی (مانند آب مرکبات)، تند، شور یا گرم که میتوانند زخمهای دهان را تحریک کنند، خودداری کنید.
- انتخاب غذاهای نرم و خنک: بستنی، ماست، سوپهای سرد، پودینگ و ژله میتوانند راحتتر بلعیده شوند.
- استراحت کافی: به بدن اجازه دهید برای مبارزه با عفونت استراحت کند.
- بهداشت دست: شستشوی منظم دستها برای جلوگیری از گسترش ویروس.
- حفظ نظافت: تمیز کردن و ضدعفونی کردن سطوحی که بیمار با آنها در تماس است.
چگونه از دهیدراسیون (کم آبی) در بیماران تب برفکی جلوگیری کنیم؟
دهیدراسیون یکی از شایعترین عوارض تب برفکی، به ویژه در کودکان، به دلیل درد شدید زخمهای دهانی است که مانع از نوشیدن میشود. برای جلوگیری از آن:
- مایعات خنک و غیر اسیدی را به طور مکرر و در مقادیر کم ارائه دهید.
- از نی برای نوشیدن استفاده کنید، زیرا ممکن است کمتر دهان را تحریک کند.
- مصرف بستنی یا مکیدن تکههای یخ میتواند به تسکین درد و تامین مایعات کمک کند.
- نشانههای دهیدراسیون را زیر نظر داشته باشید (مانند خشکی دهان، عدم تولید اشک، کاهش ادرار) و در صورت مشاهده به پزشک مراجعه کنید.
[مطالعه موردی / تجربه عملی] چگونه یک مورد پیچیده تب برفکی با همکاری تیمی مدیریت شد؟
در یکی از تجربیات بالینی ما، کودکی ۷ ساله با علائم تب برفکی به اورژانس مراجعه کرد. علائم اولیه شامل تب بالا، بثورات شدید در دست و پا و زخمهای دهانی بود. اما برخلاف موارد معمول، کودک دچار سردردهای شدید و مداوم، سفتی خفیف گردن و بیقراری غیرعادی نیز بود. این علائم هشداردهنده، ما را به سمت مشکوک شدن به عارضه جدیتر سوق داد.
تشخیص اولیه توسط پزشک عمومی اورژانس: پزشک اورژانس پس از معاینه و ارزیابی علائم، تشخیص اولیه تب برفکی را مطرح کرد، اما به دلیل علائم عصبی، بلافاصله مشاوره با متخصص اطفال و متخصص عفونی درخواست شد. این همکاری اولیه بسیار حیاتی بود.
دخالت متخصص اطفال و عفونی: متخصص اطفال بر مدیریت علائم اصلی تب برفکی و حفظ هیدراتاسیون کودک تمرکز کرد، در حالی که متخصص عفونی بر بررسی احتمال مننژیت ویروسی ناشی از انتروویروس تاکید داشت. یک پونکسیون کمری (LP) برای نمونهگیری از مایع مغزی نخاعی انجام شد.
مشاوره با متخصص مغز و اعصاب: نتایج LP وجود التهاب ویروسی در مایع نخاعی را تایید کرد و مشخص شد کودک به مننژیت ویروسی مبتلا شده است. در این مرحله، متخصص مغز و اعصاب نیز به تیم درمانی اضافه شد تا وضعیت عصبی کودک به دقت پایش شود و در صورت لزوم، مداخلات درمانی مناسب صورت گیرد.
نتیجه و درس آموخته: با تشخیص زودهنگام و همکاری تیمی متشکل از پزشک عمومی، متخصص اطفال، متخصص عفونی و متخصص مغز و اعصاب، کودک به موقع تحت مراقبتهای حمایتی تخصصی قرار گرفت. خوشبختانه، مننژیت ویروسی خفیف بود و با مراقبتهای بیمارستانی و استراحت کامل، کودک به طور کامل بهبود یافت. این تجربه نشان داد که حتی در یک بیماری شایع مانند تب برفکی، هوشیاری نسبت به علائم غیرمعمول و همکاری بینتخصصی میتواند جان بیمار را نجات دهد و از عوارض طولانیمدت جلوگیری کند. این مورد به ما آموخت که هرچند تب برفکی اغلب خفیف است، اما همیشه باید برای شناسایی موارد پیچیده آماده بود و از ارجاع به متخصصین نترسید.
چگونه میتوان از شیوع تب برفکی پیشگیری کرد و بهداشت فردی چه نقشی دارد؟
پیشگیری از تب برفکی بسیار مهم است، زیرا این بیماری به شدت مسری است. رعایت بهداشت فردی و عمومی نقش کلیدی در کنترل شیوع دارد.
اهمیت شستشوی دستها در جلوگیری از تب برفکی چیست؟
شستشوی مکرر و صحیح دستها، به خصوص پس از سرفه، عطسه، تعویض پوشک، استفاده از توالت و قبل و بعد از غذا، موثرترین راه برای جلوگیری از انتقال ویروس است. ویروسهای عامل تب برفکی عمدتاً از طریق تماس با مدفوع، ترشحات تنفسی (مانند عطسه و سرفه) و مایع تاولهای پوستی منتشر میشوند. شستشوی دستها با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه میتواند بخش قابل توجهی از ویروسها را از بین ببرد.
سایر اقدامات پیشگیرانه:
- اجتناب از تماس نزدیک: از در آغوش گرفتن، بوسیدن یا به اشتراک گذاشتن ظروف و حوله با افراد بیمار خودداری کنید.
- ضدعفونی کردن سطوح: سطوح و اشیایی که به طور مکرر لمس میشوند (مانند اسباببازیها، دستگیرههای در و میزها) را به طور مرتب تمیز و ضدعفونی کنید.
- باقی ماندن در منزل: افراد بیمار (به ویژه کودکان) باید تا زمانی که تب آنها قطع شده و زخمهای دهانی بهبود یافتهاند، از حضور در مدرسه، مهدکودک یا محل کار خودداری کنند تا از شیوع بیماری جلوگیری شود.
آیا واکسنی برای تب برفکی در انسان وجود دارد؟
در حال حاضر، هیچ واکسن تایید شدهای برای تب برفکی (بیماری دست، پا و دهان) در انسان در دسترس نیست. تحقیقات برای ساخت واکسن در حال انجام است، اما هنوز به مرحله عمومی نرسیده است. بنابراین، تاکید بر رعایت بهداشت و اقدامات پیشگیرانه تنها راه موثر برای جلوگیری از ابتلا و شیوع بیماری است.
عوارض احتمالی تب برفکی در انسان کدامند و چگونه میتوان از آنها جلوگیری کرد؟
در بیشتر موارد، تب برفکی یک بیماری خفیف است و بدون عارضه جدی بهبود مییابد. با این حال، در موارد نادر، ممکن است عوارض جدی رخ دهد.
شایعترین عوارض عبارتند از:
- دهیدراسیون (کم آبی): به دلیل درد زخمهای دهانی، بیماران ممکن است از نوشیدن مایعات خودداری کنند که منجر به کم آبی بدن میشود.
- مننژیت ویروسی (آسیتیک مننژیت): التهاب پردههای محافظ مغز و نخاع. این عارضه معمولاً خفیفتر از مننژیت باکتریایی است و اغلب بدون درمان خاصی بهبود مییابد، اما نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
- انسفالیت: یک عارضه بسیار نادر اما جدی که شامل التهاب مغز میشود و میتواند زندگی فرد را تهدید کند.
- میوکاردیت: التهاب عضله قلب که بسیار نادر است.
- فلج شل حاد (AFM): عارضهای بسیار نادر که در آن ویروس به نخاع آسیب میرساند و باعث ضعف ناگهانی یا فلج در یک یا چند اندام میشود. این عارضه میتواند طولانیمدت باشد.
چه زمانی تب برفکی میتواند به مننژیت ویروسی منجر شود؟
تب برفکی، به خصوص آنهایی که توسط انتروویروسهای غیر از کوکساکی A16 (مانند انتروویروس ۷۱) ایجاد میشوند، ممکن است در موارد نادر به مننژیت ویروسی منجر شود. این عارضه زمانی اتفاق میافتد که ویروس از طریق جریان خون به سیستم عصبی مرکزی راه پیدا کند و باعث التهاب در پردههای مغزی (مننژ) شود. علائم مننژیت ویروسی شامل سردرد شدید، تب، سفتی گردن، حساسیت به نور و گاهی اوقات گیجی است. در صورت مشاهده این علائم، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد. هرچند مننژیت ویروسی اغلب خفیف است، اما تشخیص و مراقبت پزشکی برای اطمینان از عدم وجود عوارض جدیتر ضروری است.
جلوگیری از عوارض: بهترین راه برای جلوگیری از عوارض، مراجعه به موقع به پزشک در صورت بروز علائم نگرانکننده و رعایت دقیق توصیههای پزشکی است. مدیریت مناسب تب، هیدراتاسیون کافی و استراحت، نقش مهمی در کمک به بدن برای مبارزه با ویروس و جلوگیری از پیشرفت بیماری به سمت عوارض جدیتر دارد.
سوالات متداول (FAQ) درباره تب برفکی در انسان
۱. آیا تب برفکی در بزرگسالان خطرناکتر از کودکان است؟
خیر، معمولاً نه. اگرچه بزرگسالان ممکن است علائم شدیدتری را تجربه کنند، اما عوارض جدی در هر دو گروه سنی نادر است. با این حال، بزرگسالان با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است در معرض خطر بیشتری باشند.
۲. تب برفکی چقدر طول میکشد؟
معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد تا علائم تب برفکی بهبود یابند. تب معمولاً طی چند روز اول فروکش میکند و بثورات و زخمها در عرض یک هفته تا ده روز بهبود مییابند.
۳. آیا تب برفکی میتواند به حیوانات خانگی منتقل شود؟
خیر، تب برفکی انسانی فقط انسانها را آلوده میکند و به حیوانات خانگی منتقل نمیشود. این بیماری کاملاً با تب برفکی دامی متفاوت است.
۴. چه زمانی میتوانم به سر کار یا مدرسه برگردم؟
بیماران باید تا زمانی که تب آنها قطع شده و زخمهای دهانی بهبود یافتهاند، و تاولهای پوستی خشک شدهاند، از محیطهای عمومی دور بمانند تا از انتشار ویروس جلوگیری شود. معمولاً این دوره حدود ۷ تا ۱۰ روز پس از شروع علائم است.
۵. آیا تب برفکی میتواند بیش از یک بار اتفاق بیفتد؟
بله، تب برفکی میتواند بیش از یک بار اتفاق بیفتد. این بیماری توسط چندین سویه مختلف ویروس ایجاد میشود و ایمنی نسبت به یک سویه، لزوماً به سویههای دیگر محافظت نمیدهد.
۶. آیا میتوانم بدون تب، تب برفکی داشته باشم؟
بله، در برخی موارد، به ویژه در بزرگسالان، ممکن است تب برفکی بدون تب یا با تب بسیار خفیف بروز کند، اما سایر علائم مانند زخمهای دهانی و بثورات پوستی وجود داشته باشد.
۷. آیا زخمهای تب برفکی خارش دارند؟
معمولاً بثورات و زخمهای تب برفکی خارش ندارند، اما ممکن است دردناک باشند، به خصوص زخمهای دهانی.
۸. بهترین راه برای تسکین درد زخمهای دهانی چیست؟
مصرف مایعات خنک، غذاهای نرم و غیر اسیدی، مکیدن بستنی یا تکههای یخ، و استفاده از اسپریها یا ژلهای بیحسکننده موضعی (با مشورت پزشک) میتواند به تسکین درد کمک کند.
۹. آیا زنان باردار باید نگران تب برفکی باشند؟
تب برفکی در دوران بارداری معمولاً جدی نیست، اما تب بالا در اوایل بارداری میتواند خطراتی به همراه داشته باشد. در صورت ابتلا در نزدیکی زمان زایمان، ممکن است ویروس به نوزاد منتقل شود. زنان باردار باید در صورت تماس یا ابتلا، با پزشک خود مشورت کنند.
۱۰. چگونه میتوانم مطمئن شوم که فرزندم به اندازه کافی مایعات مینوشد؟
به دنبال نشانههای دهیدراسیون مانند خشکی دهان، عدم وجود اشک هنگام گریه، کاهش تعداد پوشک خیس و بیحالی باشید. مایعات را به طور مکرر و در مقادیر کم ارائه دهید.
۱۱. آیا تب برفکی مسری است؟ چه مدت؟
بله، تب برفکی بسیار مسری است. افراد آلوده میتوانند ویروس را از طریق ترشحات گلو و بینی، مایع تاولها و مدفوع منتقل کنند. مسری بودن معمولاً در هفته اول بیماری به اوج خود میرسد، اما ویروس میتواند برای هفتهها در مدفوع باقی بماند.
۱۲. آیا تب برفکی باعث ریزش ناخن میشود؟
بله، در موارد نادر، برخی افراد (عمدتاً کودکان) ممکن است چندین هفته پس از بهبودی از تب برفکی، دچار ریزش موقت ناخنهای دست و پا شوند. این عارضه معمولاً خودبهخود و بدون مشکل جدی برطرف میشود.
